Vince Tañada presents Andres Bonifacio sarsuwela that depicts Emilio Aguinaldo as a victim

Vince Tañada brings life to Andres Bonifacio in the musical play Bonifacio, Isang Sarsuwela, which will run until March 2014.


Hamon sa kakayahan ni Vince Tañada bilang writer, direktor, at alagad ng sining ang mailahad ng makatotohanan ang talambuhay ng isang dakilang Filipino sa katauhan ni Gat Andres Bonifacio. Kaya isang dream come true para kay Vince ang musical play na Bonifacio, Isang Sarsuwela na siya mismo ang sumulat at nag-direk.

Nakapanayam ng PEP.ph (Philippine Entertainment Portal) si Vince last Saturday, October 19, pagkatapos ng pagtatanghal ng naturang musical play sa SM North Edsa Cinema 9.


“Isa itong pangarap na natupad: ang sumulat, magdirehe at gampanan ang lead role. Mahirap ngunit naitawid naman,” ani Vince.

Ipinaliwanag din ng founder at CEO ng Philippine Stagers Foundation (PSF) kung bakit niya naisipang gawin ang play na Bonifacio, Isang Sarsuwela na mapapanood hanggang March 2014.

“Sapagkat sa lahat ng mga bayani, siya ang may pinaka-kontrobersiyal na buhay. May malaking debate at magkaka-ibang pananaw ang mga historians tungkol sa totoong pangyayari sa kanyang buhay, sa pakikidigma, sa pamumuno niya ng Katipunan at sa kanyang pagkamatay.

“Alam kong mauunawaan ng marami ang kanyang buhay pagkatapos mapanood ang dula.”

Gaano kahirap na gampanan ang karakter ng isang bayaning tulad ni Bonifacio?

“Mahirap, sapagkat iniba ng may akda ang karakter ni Bonifacio, hindi lamang matapang na manghihimagsik kundi may malaking puso at emosyunal din. Samakatuwid, dalawang magkasalungat na behavior ni Bonifacio ang natunghayan sa dula,” seryosong saad pa ng actor na nagbida kamakailan sa pelikulang Otso.

Madalas maging issue ang iba’t ibang version ng buhay ng Supremo ng Katipunan. Gaano ka-accurate ang play na ito sa buhay ni Bonfacio?

“If not for the singing and the dance, this is very accurate,” ani Vince na isa ring abogado at propesor sa kolehiyo.

“Ang zarzuela ay pinagsamang dula, awit, at sayaw.

“Iyong napanood ninyong comedy ay wala sa tunay na script talaga. Lahat ng pinanood ninyong comedy ay ipinapasok namin depende sa manonood. Kung masyadong bata iyong mga manood, ginagawa naming light iyong moment. Pero ang orihinal na dula na ito ay walang comedy,” dagdag pa niya.

ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

Inusisa rin ng PEP kay Direk Vince ang naging treatment niya sa play na ito sa bandang ending na imbes na si Aguinaldo ang nagwagayway ng bandila ng Pilipinas noong deklarasyon ng kalayaan ng ating bansa, si Bonifacio ang gumawa nito.

“What I did in the ending, there was this experimental part wherein the Philippine flag was transferred from Emilio Aguinaldo to Andres Bonifacio. There were a lot of brows raised, most specially the historians. But this is theater and, hindi ba, there is always parang poetic and artistic justice pagdating sa teatro?

“So, iniligay ko iyon, kasi ang tanong doon—paano kaya kung hindi napatay si Bonifacio, kung buhay pa siya noong declaration of Philippine independence? E, malamang na siya talaga ang nagwagayway ng ating bandila.”

Pero, ang istorya ng musical play na ito ay base saan?

“Actually, there are several references for this particular play. But the good thing about this play, the reference was not Bonifacio himself.

“Unlike in El Presidente [dating pelikula ni Governor ER Ejercito], you can quote me on that, because it was specified at the ending of the movie, that the reference was the memoirs written by Emilio Aguinaldo himself.

“So, kung iisipin mo ay self-serving iyon, kasi siya mismo ang sumulat. But itong play na ito ay napakaraming reference katulad nina Ambeth Ocampo, Virgilio Almario, Renato Constantino… na hindi si Bonifacio ang nagsulat. At ito ay mga accounts ng mga iba’t ibang naka-witness sa buhay ni Bonifacio noong panahon na iyon.”

Paglilinaw pa ni Atty. Vince, “Kapag inisip mo—si Emilio Aguinaldo was depicted in this play as a victim. A victim of a very bad political system, ganoon ang ipinakita sa play, e, hindi siya ipinakita bilang traydor. Actually, remorseful siya in the end, ‘di ba?

“Nagpapakita iyon na sa ating kasaysayan, noon man o ngayon, talagang parati tayong biktima ng masamang political system. Lagi ko ngang sinasabi na this particular play is being staged and produced in order for us to realize that we will not repeat history.

ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

“We always say that history repeats itself. We should appreciate history, that’s number one and we should appreciate the truth and in knowing the truth, we will be able to correct history.”

Anong masasabi mo sa posibleng kritisismong ibabato sa iyo sa treatment mo ng play na ito?

“Kapag gumagawa ka ng isang art, ‘di ba, mayroon kang kalayaan kung paano mo siya itatrato? Ang kagandahan dito, this is not a book, but this is art. We always have artistic license or artistic excuse to that.

“But as an artist, I would stand by my art and by my product. This is my product, hinahain ko iyan. Kung gusto mo, then take it, kung ayaw mo, then leave it.”

Nilinaw din ng Palanca at Aliw awardee na ito ang kaibahan ng kanyang play kompara sa pelikulang El Presidente.

“Kung may magtatanong sa akin na bakit po iba doon sa napanood namin na El Presidente. Kasi, lumaki tayo sa libro ni [Gregorio] Zaide, nagbago iyan, recently lang around 1990s to 2000s. Nagbago iyan, kinalimutan natin si Zaide at itinuring natin si Zaide—and you can quote me on that—as an American-sponsored historian. Meaning, ang pagsusulat ni Zaide ay laging pabor sa kapayapaan at hindi sa pakikipaglaban.

“Kasi iyon ang itinuturo sa atin ng Amerikano, e, huwag tayong lumaban sa kanila. So Zaide tayong lahat, kaya ang alam natin na si Emilio Aguinaldo ay tama at si Andres Bonifacio…hindi nga iyon itinackle ni Zaide, ‘no. Kasi, siguro hindi na rin kinaya ng sikmura niya na i-tackle iyon. Pero sa makabagong pag-aaral sa Araling Panlipunan, ito ang itinuturo ngayon.”

Iyong eksenang remorseful si Aguinaldo sa bandang katapusan ng play mo, part ba iyon ng parang what if or dream sequence na treatment mo rito o nakita rin sa history books talaga iyon?

ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

“Hind iyon nakita sa history books, inilagay ko iyon. Kasi, bilang itinuturing din natin na bayani, ayaw ko namang palabasin na sobrang sama ni Aguinaldo. Ang ipinalabas ko rito sa dula, biktima rin siya.”

Hindi ba siya nag-aalalang may magalit sa kanya sa play na ito?

“Hindi ako natatakot, lagi naman akong hindi natatakot, e.

“Actually, noong ginawa ko ang Ako si Ninoy, mas matindi iyon. Tatlong dula ang ginawa ko against kina Marcos. Iyong Desaparecidos, Ako Si Ninoy at saka iyong Cory ng Edsa. Very anti-Marcos iyon at mas puwedeng sabihin na dapat matakot dahil buhay pa silang lahat.

“Noong panahon na iyon ay hindi ako natakot, ngayon pa na wala akong kinatatakutan. So, hindi ako natatakot. Kasi ganoon ako as an artist, minsan ay kailangan kang sumugal talaga, pati buhay mo,” paliwanag niya.

Ano ang message na gusto niyang sabihin sa supporters ni Aguinaldo?

“Dapat na mapanood nila ito [Bonifacio, Isang Sarsuwela], kasi sa lahat ng Bonifacio na tula o pelikula o kaya ay aklat, ang dulang ito ay ipinapakita si Aguinaldo bilang isang mapagmahal na tao, na may remorse,” seryosong pahayag pa ni Vince.

Ano ang misconception about Bonifacio na maliliwanagan sa play na ito?

“Pinakaunang misconception na si Bonifacio, namatay sa pakikipaglaban. Siguro yung iba kinatandaan na ‘yon. Na si Bonifacio ‘a tapang, a tao,’ namatay siya sa pakikipaglaban, pero 'di siya namatay sa pakikipaglaban, kapwa niya Pilipino ang pumatay sa kanya, yun ang unang misconception.

“Pangalawang misconception na si Bonifacio ay maitim o moreno. Chinese mestizo ang kanyang ama at half-Spanish ang kanyang ina.

“Pangatlong misconception, na si Bonifacio daw ay mangmang. Hindi siya mangmang, matalino siya. Actually siya ang sumulat ng tula na Pag-ibig sa Tinubuang Lupa, mahabang tula yun.

“Siya rin ang sumulat ng Primer o Kartilya ng Katipunan. Marunong siyang magsalita ng Spanish, English… Actually napakagaling niyang magsalita ng Spanish, siya ang nag-Tagalog ng Noli Me Tangere ni Jose Rizal.”

ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

Sinabi rin ni Direk Vince na naniniwala siya na kung mayroon nang play na Bonifacio noong kabataan ni Janet Lim Napoles at napanood niya ang play na Bonifacio, wala sigurong pork barrel scam na nangyari.

“Considering that the objective of the play is to inspire the youth to live a life of sacrifice, and if ever Janet Lim Napoles saw this, when she was young, during her formative years, maybe she didn’t do what she did. Walang scam…

“Kasi a lot of people—most especially the youth—are so inspired with the play. We’ve been receiving mails from them, stating that they were fully inspired by the play, they said that it was life-changing.

“Ang sarap sariwain ng fact na ang daming nakipaglaban para sa bayan, pagkatapos ay may mga iilan ngayon na bina-bastardized lang o sinasalaula kung ano ang mga ipinakipaglaban na ito ng ating mga bayani.”

Para sa iyo, paano dapat makilala ng mga Pinoy si Gat Bonifacio?

“Si Bonifacio ay hindi lamang matapang na manghihimagsik, siya'y tao rin na nasasaktan.

“Sa dulang ito, nakita ang labis na pagmamahal niya hindi lamang sa bayan kundi pati na rin sa pamilya, sa kaibigan, at pati na rin sa kaaway. Malaki ang puso ni Bonifacio at punong-puno ito ng pagmamahal.”

Sinabi rin ni Vince na sa isang season na aabot ng walong buwan, ang play nilang Bonifacio, Isang Sarsuwela ay mapapanood ng higit kalahating milyong theatergoers, at karamihan nito ay kabataan.

Ang iba pang PSF members na gumaganap ng mahahalagang papel sa play na Bonifacio, Isang Sarsuwela ay sina Jordan Ladra bilang Emilio Aguinaldo, Cindy Liper bilang Oryang, Patrick Libao bilang Emilio Jacinto, at iba pa.

Bukod sa teatro, abala rin ngayon si Direk Vince bilang artista sa pelikula. Matapos ang launching movie niyang Otso ni Direk Ewood Perez, si Vince naman ang magbibigay ng suporta sa launching movie ng singer na si Ronnie Liang na ilulunsad sa pelikulang Object of Desire. Si Elwood rin ang direktor ng Object of Desire.

ADVERTISEMENT - CONTINUE READING BELOW

Iniimbitahan din ni Direk Vince ang lahat na tangkilikin ang isa pang proyekto ng PSF, ang musical play na Pedro Calungsod, The Musical na in-endorse ng Catholic Bishops' Conference of the Philippines at tinatampukan ni Jordan Ladra.


WE RECOMMEND


FROM THE SUMMIT MEDIA NETWORK


SPONSORED CONTENT


COMMENTS

Loading comments

THIS JUST IN