Panauhin ang mag-inang Maria Isabel at Mara Lopez sa “Sex Cinema and Society” virtual forum nitong Pebrero 9, 2022, Miyerkules ng umaga, kung saan paksa ang Feminism.
“Si Mama, sobrang open niya sa akin from the very beginning,” salaysay ng 30-anyos na si Mara.
“Growing up, open siya sa mga nagawa niyang pelikula. So, alam ko lahat. Sa school, parang minsan sinasabi pa nga ng mga classmates ko, ‘Oy! Yung mama ni Mara, bold star!’
“And I’m, like, ‘Yeah, hindi siya bold star! She’s an actress, you know! She was Miss Philippines! She’s an actress,’ ganun.
“Siyempre, nung bata ako, yung pagnood ko sa pelikula, ibang-iba pa. Parang… more in the sense, ‘Uy! Nanay ko 'yan, ang galing, nasa TV si mama!’ Or, 'Nasa big screen si Mama.'”
Read: Maria Isabel Lopez takes pride in doing sexy films
Noong nagkolehiyo si Mara, nag-aral siya ng Film sa De La Salle University, kung saan hinimay nila ang pelikulang Hubo Sa Dilim (1985) na idinirek ni Tata Esteban, para sa FLT Film Production.
Pagpapatuloy ni Mara, “Pinag-aralan namin yun sa university. Nung time na yun, 18 na ako. So, iba na, ‘Oh my God!’ Pinag-aaralan ko ang pelikula ni Mama.
“Tapos, tinackle pa doon ang very intense scene of Maria Isabel Lopez getting stabbed in her vagina by a sword. Ganun.
“So, iba na yung consciousness ko at 18 years old, di ba? Ahhm, it was more for me as a filmmaker, as someone who was studying film. I saw that as an art form.
“Hindi ko siya nakita as anything else."
Patuloy ni Mara, "And then a few years later, nung mas consistent na ako sa paggawa ng independent films, yung Cinemalaya, naglabas sila ng parang… homage to the Master Directors.
“And one of the films na ipinalabas doon, I think, was Isla [1985] directed by Celso Ad. Castillo.
“So, you know, growing up, nag-iiba rin yung opinions ko. So, nung bata ako, iba ang pagtingin ko kay Mama bilang isang artista na gumawa ng sexy films, kumpara sa pagtingin ko nung pagtanda ko na, na pinag-aaralan ko na sa school yung mga pelikula niya.
“So, I’ve always seen it as an art form. Hindi ko siya nakita na si Mama, naghuhubad sa pelikula!” nakangiting sambit ni Mara.
CENSORSHIP in the '80s
Paggunita ng forum panelist na si Boy Villasanta, ipinaputol noon ng Board of Censors ang maseselang eksena sa Hubo Sa Dilim, pero ipinaglaban iyon ng FLT producer na si Mommy Rose Flaminiano.
“Yung pelikulang yun, ipinalabas muna yun sa Experimental Cinema of the Philippines,” pagbabalik-tanaw ng 64-anyos na si Maria Isabel.
“So, that time naman, wala namang censorship sa ECP. Kaya nga 'ECP Queen' ang itinawag sa akin.
“Nung nagkaroon siya ng commercial run sa cinema, dumaan na iyan sa gunting ng Board of Censors. Kasi nung time namin, Mara, wala pang classification na rated R, rated ano.
“Nung time namin, ginugunting talaga. Censorship talaga!” pagmumuwestra ni Maria Isabel.
“Nung ipinalabas na siya sa provinces, nasisingit-singitan na siya! Isinisingit na yung mga cut scenes, pero ipinaglalaban talaga ni Flaminiano na yung original version ng ECP, ipalabas sa sinehan, which didn’t happen.
“Sa probinsiya naman, nadadaya nila yun, e!”
Maaalala na noong 1985 ay laganap ang mga mapangahas na pelikula, at marami ang penekula kung saan unsimulated ang pagtatalik ng mga artista. Huling taon na iyon ng rehimeng Marcos.
Pebrero 22-25, 1986 naganap ang People Power Revolution, o EDSA Revolution, kung saan napatalsik ang pamilya Marcos sa Palasyo ng Malacañang.
EXPLOITED?
Yung pagiging palaban at mapangahas ni Maria Isabel sa pelikula ay maituturing bang pag-a-assert ng feminism? Sa pananaw ng ibang moralista, na-exploit ang pagkababae niya.
“Dalawa yung feminist point of view dun sa nudity na ginawa ko!” pagmamatuwid ni Maria Isabel.
“Yung isang feminist point of view is, I’m allowing myself to be exploited.
“Ako naman, in my case, I never felt that way. Actually, I exploited the audience! Kasi, I have my goals. I exploited also the system.
“Kumbaga, it’s a fair deal. They may think I’m exploited, but I never looked at it that way. I’m the one who took advantage of the audience, took advantage of my fame, took advantage of the producer because I had always commanded a very fat talent fee.
“I will only feel exploited if I’m not paid well. Yun,” mabining pagbuntong-hininga ni Maria Isabel.
Yung iba, nagalit sa pagiging outspoken ni Maria Isabel. Ipinaglalaban niya ang kanyang paniniwala. Naramdaman ba niya yun?
“Naramdaman ko yun, kasi siyempre, in a way, you feel empowered,” mabilis na tugon ng beteranang aktres.
“I think, a woman who’s comfortable in her own skin is already a form of empowerment. The woman who is free to express herself, you’re empowered.
“You could speak your mind. You could express yourself through your body. To me, that’s empowerment.
“So, for me, in a way, I never felt exploited. So, it’s a feminist issue to be able to stand up for what you believe in and fight for it. It’s a never-ending fight and struggle.”
LIKE MOTHER, LIKE DAUGHTER?
Inamin ni Mara na sobrang aligned sila ng kanyang mama. Napahalakhak si Maria Isabel.
Patotoo ni Mara, “For example, sa pagtanggap ng mga pelikula, bago ako mag-accept ng any kind of project, whether it’s something na mas sensitive ang topic at, you know, has nudity… kino-consult ko si Mama!”
Ipinaalala ni Maria Isabel yung pelikulang Porno (2013) na inialok ni Direk Adolf Alix Jr. kay Mara.
Pagpapatuloy ni Mara, “May limit din ako. I am very open and comfortable in showing my skin. Ahhhm, I think isa na rin yun sa…
“Feeling ko, nangyari rin yun sa Japan, parang very common na maligo ka with your family, yung mga onsen.
“Yung onsen culture and yung spa culture na hindi lang kayo ng pamilya mo, pero ibang tao rin. Parang… walang malice sa nudity.
“So, siguro isa na rin yun kaya ako naging komportable. Pero may limit din sa pagpili ko ng project. Meron din akong standard when I select projects.
“So, I think in a sense, aligned kami ni mom in a lot of things. Best friend ko iyan, e!”
Hapon ang ama ni Mara, si Hiroshi Yokohama. Ex-husband na ito ni Maria Isabel.
Pagbubunyag ni Maria Isabel, maraming proyekto na inayawan ni Mara.
Pagmamalaki ni Maria Isabel, “In fairness to my daughter, siguro kaya maaga rin yung pag-bloom niya as a best actress — hindi kagaya ko, focused ako nun to make money.
“After Mara did Palitan [2012[ by Ato Bautista, nakita ko, ang daming offer na mga sexy films.
“Pero si Mara talaga, after that, she was so firm. She chose. Yung follow-up niya after Palitan was Debosyon (2013), which is a very classic art film na meron ding nudity pero napakaganda ng pagka-execute.”
Si Gem Suguitan ang moderator ng virtual forum series na “Sex Cinema and Society.” Kaugnay ito sa aklat ni Boy Villasanta na SekSinema: Gender Images in Philippine Sex Cinema Enfolding Pandemia, na nagkaroon ng online launch noong Disyembre 15, 2021.