Patok ngayong tag-init ang halo-halo.
Pero hindi lang sa Pilipinas dahil ang paboritong Pinoy dessert ay itinatampok ng mga food content creators abroad.
Pang-global ang kasikatan!
HALO-HALO vERSIONS
Ang halo-halo ay available sa maraming restaurants at fast-food establishments sa Pilipinas.
Kadalasan, may sangkap itong minatamis na saging saba, tapioca, nata de coco, sweetened red or white beans, macapuno or buko strings, shaved ice, at evaporated milk.
Minsan, may kasama ring kamote cubes, langka, ube, pinipig, at leche flan.
Sa paglipas ng panahon, binigyan ito ng iba-ibang twists pagdating sa mga ingredients, pati na rin sa preparation nito.
May version ngayon na hinahaluan ng ice cream.
May nagdadagdag pa ng salted egg at sili.
Read: What happens if you eat two eggs a day?
HOW HALO-HALO BEGAN IN THE PHILIPPINES
Pero alam niyo bang ang halo-halo ay nagsimula sa Japan?
Paano ito napadpad sa Pilipinas?
Sa 2018 Facebook post ng Filipino historian na si Ambeth Ocampo, sinabi niyang ito ay hango sa Japanese dessert na kakigori, na ang ibig sabihin ay "shaved ice."
Ang kakigori ay naimbento ng mga Hapon mula pa noong 10th century, saad ni Ambeth sa isa niyang comment.
Ang sangkap ng kakigori ay minatamis na beans, tulad ng garbanzos o munggo, shaved ice, at gatas.
Kalaunan, tinawag itong “mongo-ya” ng mga Hapon. Ang sangkap: munggo, shaved ice, at gatas.
Noong World War II, sinakop ng Japan ang Pilipinas.
Pero bago ito nangyari, mayroon nang napadpad na mga Hapon sa bansa.
Ayon ito sa historian na si Peter Uckung sa interview ng Pinas Sarap noong April 2017.
Si Peter ay dalawang dekadang nagtrabaho sa National Historical Commission.
Una raw natikman ng mga Pilipino ang kakigori noong 1800s, kung kelan nagkaroon ng awareness ang mga Pilipino tungkol sa yelo.
Pero ang nakakatikim lamang daw ng yelo noon ay mga mayayaman.
At that time, ini-import pa ito mula sa Wenham Lake, U.S., papuntang India at Australia. Pero bago makarating sa mga bansang ito ang yelo, mayroon munang stopover sa Maynila. Sa ganitong paraan na-i-introduce ang yelo sa mga Pilipino.
Pagsapit ng 1850s, mas naging madali ang importasyon ng yelo sa Pilipinas.
Nung magsimula ang American colonization taong 1902, naitayo sa ang ice-manufacturing company na Insular Ice Plant sa Maynila.
Dahil dito, mas naging madali ang paggawa ng Japanese-inspired ice dessert.
Dahil tropical country ang Pilipinas, sagana ito sa minatamis na prutas.
Paliwanag ni Peter, “So kung magbabayad ka pa ng extra kusing o yung ekstrang mamera, kasi dati may value pa ang mamera noon, so may idadagdag na sila na prutas. So halo-halo na sila, kaya ‘halo-halo.’
“Dati munggo lang siya, pero dahil maraming prutas dito, tropical country tayo, daming prutas na puwedeng i-preserve, hinaluan ng kung anu-ano."
Saad pa ni Peter, noong una ay nilalagyan pa ang halo-halo ng tumbong ng niyog o “coconut sprout” dahil mayaman sa niyog ang Pilipinas.
“Marami ditong prutas na wala sa Japan kaya mas masarap ang halo-halo natin.”
Ang pinagmulan man ng halo-halo ay sa Japan, pero mas nakilala ang version ng mga Pilipino.
Read: Is it safe to drink coconut water every day?