Si Flor Paleracio, 67, mas kilala sa tawag na Inang Flor, ay isa sa longganisa makers ng Sampaloc, Quezon.
Mahigit dalawang dekada na siyang gumagawa ng longganisa.
Sinimulan niya ito noong 2000 matapos pumanaw ang amang si Arsenio Paleracio, na isa ring longganisa maker.
Noong una ay ayaw sanang ipagkatiwala kanyang ng inang si Lola Jovita ang negosyo sa anak.
Pero nang makita nitong desidido si Inang Flor na matuto, itinuro nito ang paraan ng paggawa ng longganisa.
Read: TIPS: Why you should eat a bowl of papaya during breakfast
FLOR PALERACIO MAKES LONGGANISA THE TRADITIONAL WAY
Ang proseso ni Inang Flor sa paggawa ng longganisa ay nagsisimula sa pagtatanggal ng balat ng pork.
Sinisinop naman ang taba at laman.
Ang karne ay manu-manong tinatadtad sa maliliit na piraso.
Ang paraang ito ang unique na katangian ng Sampaloc longganisa dahil hindi ito ginagamitan ng mechanical grinders.
Ang tinadtad na karne ay tinitimplahan ng asin, bawang, sibuyas at paminta.
Nilalagyan din ito ng konting suka, ang Rose Brand, na kilalang local brand sa kanilang munisipalidad.
May sahog din itong dahon ng pasutis, oregano extract, at pulbos ng pimenton na gawa mula sa bigas, trigo o kaya ay mais na hinaluan ng anis at atsuete.
Ang tinimplahang karne ay inilalagay sa nilinis na bituka ng baboy at saka tatalian ng buntal (buri fiber) o kaya ay hibla mula sa sako ng bigas.
Ayon sa Facebook post ng archive of Philippine food biodiversity and culinary heritage na Lokalpedia last October 12, 2025, ibinibenta ni Inang Flor ang kanyang longganisa sa halagang PHP300 kada isang dosena.
Para sa mga interesadong bumili, ang kanyang store na “Ate Foh’s Longganisa” ay matatagpuan sa N. Tumagay Street sa Sampaloc Quezon.
Read: TIPS: Health benefits of eating leftover rice
THE SECRET INGREDIENT OF FLOR PALERACIO’S LONGGANISA
Isa sa ingredients ng longganisa ni Inang Flor ay ang epazote o Mexican tea, na kilala locally bilang pasutis.
Ayon pa rin sa Lokalpedia, ang longganisa ng Sampaloc, Quezon, ang tanging longganisa sa Pilipinas na patuloy na gumagamit ng pasutis bilang sangkap.
Dati-rati ay gumagamit din nito ang mga gumagawa ng longganisang Lucban.
Ang pasutis ay “short-lived perennial herb” na lumalaki nang hanggang isa’t kalahating metro.
Matapang ang lasa nito na parang gamot o nicotine.
Nagmula ang pasutis sa Central America, at dinala ng mga Kastila sa Pilipinas during Spanish colonial period.
Ngayon, bihira na itong gamiting sangkap sa pagluluto sa Pilipinas.
Nabubuhay na lang kasi ang pasutis sa ilang lugar gaya ng Vigan, Ilocos Sur, kung saan inilalahok ito sa pipian, ang lugaw na gawa mula sa ground toasted rice, chicken, annatto, at pias (kamias).
Isinasangkap din ito ng mga Ilocano sa mung bean stew.
Sa Carcar, Cebu, tinatawag itong pasyotes, at ginagamit na palaman sa pagluluto ng lechon.
Sa ngayon, wala na rin halos lechoneros na gumagamit ng pasutis.
Read: Man eats 3 kilos of gummies for 3 days; ends up in hospital
FLOR PALERACIO PLANTS PASUTIS TO KEEP SAMPALOC’S LONGGANISA TRADITION
Para may magamit na pasutis sa kanyang longganisa, nagtatanim nito si Inang Flor sa mga paso.
Ibinahagi niyang dati-rati ay sagana sa pasutis sa kanilang lugar.
Bukod sa longganisa, ginagamit din ito bilang panimpla sa suka.
Isinasangkap din ang pasutis sa pagluluto ng Sampaloc local dish mula sa bituka at iba pang laman-loob ng kalabaw, na tinatawag sa kanilang lugar na bombay.
Sa paglipas ng panahon, kumonti na ang nagtatanim ng pasutis hanggang sa maging madalang na ang pagtubo nito.
Unti-unti, hindi na rin ito ginagamit ng ibang longganisa makers.
Matiyaga si Inang Flor sa pag-aalaga ng tanim na pasutis na nasa harapan ng kanyang sari-sari store.
Ginagamit niya ito nang sariwa at hinihiwa nang sobrang pino.
Minsan naman ay pinatutuyo muna niya saka ginagawang pulbos.
Para kay Inang Flor, ang pasutis ay hindi lamang isang sangkap kundi isang bagay na nagpapatuloy ng tradisyon ng kanilang pamilya at ng Sampaloc, Quezon.