Mistulang blast from the past ang bumulaga sa ilang university staff members matapos tumambad sa kanila ang mga liham na 200 years old.
Ang mga liham na ito ay isinulat ng mga estudyante, itinago, at isinuksok sa mga pader ng lumang eskuwelahan.
Ang mga sulat ay pasilip sa ugali ng mga senior high school students dalawang daang taon na ang nakalilipas.
Read: Top 10 highest-paying jobs in the Philippines — PSA
THE 200-YEAR-OLD LETTERS
Ang mga sulat na ito ay nadiskubre sa Academy Building na bahagi na ngayon ng University of Southern Maine, Portland sa U.S.
Ang Academy Building ay itinayo noong 1806 at isang private high school noon, ulat ng Dayton 24/7 Now noong April 2025.
Ang school ay para sa senior high school students, at patunay sa pagpapahalaga noon sa secondary education.
Eventually, na-absorb ang Academy Building ng University of Southern Maine.
Ginagamit ngayon ang lumang school ng mga estudyante bilang studio space.
Taong 2022-2023, isinailalim sa renovation ang building dahil sa sobrang kalumaan. Mahina na ang pundasyon nito, kaya pinalitan ang sahig o floor boards.
Doon bumulaga ang mga piraso ng papel na mula sa nakaraan: mga liham ng mga estudyante mula sa 1800s o humigit-kumulang na 200 years old na.
Ano naman ang nilalaman ng mga liham na ito?
“This is sort of like text messages or Snapchat that they’re sending in the middle of the class that they shouldn’t be. 'Do you want to meet me down by the swings?' Or, 'Should we take a walk?' These sorts of things,” paliwanag ni Dr. Libby Bischof, ang university historian.
Paglalarawan pa niya, may mga liham ng panunuyo, imbitasyon ng paggala, at nakatatawang drawings ng mga guro.
May mga sulat din ng pagpa-practice ng penmanship o problem-solving ng mathematics.
“It is really about the social life of students,” ani Dr. Bischof.
STUDENTS BEFORE
May theory si Dr. Bischof kung paano napunta ang mga liham sa floor boards.
Posible raw na di sinasadyang napunta ang mga liham sa ilalim ng floor boards nang sumailalim ang building sa renovation noong 19th century.
Isa pang posibilidad ay talagang pinakatago-tago ito ng mga estudyante para hindi makita ng mga guro.
“The kids hid them. They were writing things that were maybe not meant to be seen by just anybody. So they might have stuck them underneath the floor boards here and a crack there,” anang historian sa Inside Edition report.
Sinabi ng historian na nasulat ang mga liham sa iba’t ibang periods of time hanggang sa maipon.
May ilan daw sa mga liham na isinulat pa noong early 1800s.
Ang napatunayan ni Dr. Bischof, napakaraming taon man o ilang siglo ang nakalipas, pareho pa rin ang mga pinagdadaanan ng mga kabataan.
Ani Dr. Bischof, “We see the past, I think very often, as people who are really different from us.
“But I think it’s stories like these that really reveal they’re not. Like, kids are kids whether they’re 1820 kids or 2024 kids.
“And these notes really remind us of that in a very charming way.”
Pinaplano naman ngayon ng university staff na isaayos ang mga lumang liham at ma-digitize para maging bahagi ng pag-aaral at ilagay sa library para makita ng publiko.
Read: Jessie Ticar Jr.: QC vendor’s son is PMA summa cum laude