The latest papal conclave filled Manila Archbishop Jose Cardinal Advincula, Kalookan Bishop Pablo Virgilio Cardinal David, and Metropolitan Archbishop emeritus of Manila Luis Antonio Tagle with a profound sense of awe and humility.
On Friday, May 9, 2025, the three Filipino cardinals spoke candidly at a press conference held at the Pontificio Collegio Filippino in Rome, where they shared their experiences during this significant event.
The conclave concluded with the election of Cardinal Robert Prevost as the new Pope Leo XIV.
Read: Cardinal Robert Francis Prevost elected new pope
Cardinal Tagle reminisced about his feelings and insights, drawing comparisons to his first conclave in 2013, when the late Pope Francis was elected.
He said, "Pangalawang conclave ko na ito."
"Kahit ako ang mukhang bata sa [aming] tatlo pero ako yung... Kung siguro sa seniority ng pagiging kardinal, ako yung huling na-appoint ni Pope Benedict as a cardinal.
"So nakasama ako doon sa conclave [nung 2013]."
Cardinal Tagle continued: "Ganyang-ganyan din yung nangyari noong in-announce na si Jorge Mario Bergoglio.
"Noong narinig yung Bergoglio, tahimik na, 'Ano nga?' Pero noong naano na yung papa at yung pangalan ni Francesco, sigaw na yung mga tao, 'Francesco! Francesco!' din yung nangyari.
"Yung Prevost parang hindi kilala, pero yung narinig na yung Leo, [nagsigawan na], 'Leo! Leo! Leo!' So kita natin, pati sa sentimiyento ng mga tao, hindi namin kilala itong taong ito, pero siya yung Papa."
CARDINAL DAVID ON "JOYFUL SURPRISE" OVER CONCLAVE RESULT
The unexpected election of Robert Prevost as Pope Leo XIV surprised many, especially on social media, where different "frontrunners" had been anticipated to replace the late Pope Francis.
Cardinal David, however, described the election as a "surprise of joy," explaining that the papal election is a spiritual process deeply rooted in faith and divine guidance.
He told the press, "Siguro yung nagulat [yung iba] ay dahil mayroong ini-expect kaagad, parang may kandidato o may manok.
"And if you remember, bago ako umalis for Rome, pinaalala ko na sa lahat ng mga kapatid, mga Pilipino, na walang kandidato sa eleksyon nito.
Continuing, Cardinal David said: "At kami nagtungo ng Roma para pakinggan kung sino ang nasa sa puso ng Diyos. Yun lang.
"Kaya yung pagkagulat, siguro the whole time, para kaming nagdadasal, 'Panginoon, turo mo naman sa amin kung sino ang gusto Mong piliin.'
"Ang pagkagulat ay siguro the shock or surprise of joy na meron na tayong Santo Papa. Yan ang pinaka big deal sa lahat."
Cardinal Advincula echoed this sentiment, noting the discernment and prayerful process that led them to feel the Holy Spirit's guidance, making their selection task feel lighter.
Cardinal Advincula said, "Bago kami mag-votation, we also went through a lot of prayer and discernment. Kasi parang sa tangin po namin ay talagang parang mahirap.
"Pero with the Holy Spirit, aware na hindi tao lang ang kumikilos, kundi Espiritu Santo mismo, ang Diyos mismo ang kumikilos.
"Parang sa tingin namin ay parang gumaan yung aming trabaho sa pagpili ng magiging pinuno ng simbahan."
CARDINAL TAGLE: GRATEFUL
Meanwhile, Cardinal Tagle expressed gratitude towards those who had faith in him and considered him a potential candidate for the papacy, although even he himself never imagined it.
Cardinal Tagle elaborated: "Siguro po, una, maraming salamat sa mga yung parang... nagtiwala at nagtiwala sa amin noon.
"Ewan ko kung ano ang nakita niyo sa amin at inisip niyo na puwede kaming posibleng maging Papa, noh? Ewan ko ba.
"Ako, pag tinitignan ko ang sarili ko, parang hindi ko maisip yun, e. Pero kung may nakakaisip ng ganoon, e di, maraming salamat."
He acknowledged the surprised reactions of Filipinos to the unexpected papal election results, reiterating Cardinal Advincula’s emphasis on the importance of relying on the Holy Spirit and dedicated prayer during the election.
Cardinal Tagle explained, "Siguro yung mga ganong reaction ay normal lang kasi minsan nagagaling ang mga tao sa kanilang karanasan ng eleksyon na merong kandidato na boboto ka para sa isa, boboto ka kontra sa isa.
"E, hindi ho ganoon ang conclave.
Detailing the solemn process of casting ballots, Cardinal Tagle elaborated: "Sa katunayan, kung mababasa niyo po yung rule, kapag... bawat isa sa amin ay maglalagay na ng aming ballot paper, meron hong sinasabi kami na medyo nakakatakot nga, e.
"Kasi sinasabi namin, 'Tinatawagang ko si Jesus na huhusga sa akin sa huling araw na ang inilagay ko dito na pangalan ay sa pakiwari ko, sa discernment ko, ay ang gusto ng Diyos na maging Papa.'
"Hindi yung gusto ko. Kaya ang bawat vote ay hindi for someone or against someone.
"Kaya posibleng mangyari na kahit meron nang parang maraming nakakita na itong taong ito ang pinipili ng Diyos, meron pa rin mga bumoboto sa kanilang puso sa ibang tao.
"Ang surprise siguro sa amin sa loob ay, 'Ah, sa dasal at sa konsyensya, ito ang tinuturo ng Panginoon.'"
Moreover, Cardinal Tagle stressed that church ministry is governed by principles which, he says, are different from worldly affairs.
Highlighting the need for genuine discernment before God, Cardinal Tagle said: "Siguro... ito ay isang parang spiritual learning sa atin na when it comes to the ministry in the church, ang criteria, ang approach ay hindi katulad ng yung nangyayari sa mundo.
"Kaya yung pagsinabing we rely on the Holy Spirit at ang through prayer, disiplinado dapat kaming lahat na hindi isipin o magpadala na kandidatong ako.
"Yung gano'ng internal discipline ay kailangan.
"Kasi kung hindi, baka kainin ka rin ng gano'ng internal discipline na hindi, walang kandidato dito na ipo-promote mo ang sarili mo, ang kababayan mo.
"Kundi balik ka doon sa babanggitin mo sa pagboto mo, 'Kaharap ako sa Diyos, na huhusga sa akin...'
CALL FOR PRAYERS AND SUPPORT
Following the election of Pope Leo XIV, the three Filipino cardinal electors urged the faithful to offer prayers and support for the new Pope.
Cardinal Advincula encouraged gratitude to God for the new Pope and called for continuous prayers throughout his papacy.
He underlined: "Siguro ang may ipa-abot kong mensahe sa kapwa kong Pilipino ay yung magpapasalamat tayo sa Panginoon sa pagbigay sa atin sa kanyang handog na bagong Santo Papa in the person of Pope Leo XIV.
"And then, we all know na, although sa tingin po natin being a Pope is an honor, pero this is also a very great responsibility.
"Kailangang-kailangan ng ating Santo Papa ang ating dasal at ang pag-offer natin para sa kanya, sa kanyang pastoral ministry, ng kung anumang sakripisyo na magagawa natin.
"At ito ay hindi lamang ngayon na bago siya palang nahinirang na bagong Santo Papa, kundi pagpatuloy natin habang siya ay patuloy na nagsiserbisyo sa atin."
Cardinal David expressed his gratitude and hope that Filipinos will also be guided to choose the right leaders in the upcoming local elections.
He started his message saying, "Well, katulad ni Cardinal Joe, ang mensahe ko ay pasasalamat.
"At sana yung makita rin natin dito sa paraan ng pagboto natin ng isang pinuno sa Catholic Church, ang kakaibang paraan ng pagpili ng mga pinuno.
"Of course, alam naman natin we distinguish between religious leaders and political leaders. Kaya ako kayo ina-address ng ganito ay dahil panahon po ng eleksyon, ng halalan sa ating bansa.
"At parang sana maituring nating isang sagradong pagkakataon ang paghalal ng pinuno."
He also conveyed a message to government aspirants, urging them to embrace new leadership styles inspired by the exemplary leadership demonstrated by past Popes, as they assume their roles in government.
"At sana din, parang mensahe ko rin nito sa mga tumatakbo o mga kumakandidato, although sa conclave walang kandidato kasi lahat kandidato, magkaroon tayo ng mga bagong modelo ng pamumuno.
"Kasi isa sa mga tinatanaw nating malaking utang na loob sa Panginoon ay itong mga sunod-sunod na mga naging Santo Papa ay napakahusay ng mga pinuno.
"May kani-kaniya silang natatanging mga galing.
"May isang kardinal na took note of that. Ang sabi niya, 'Hindi ba kayo, hindi niyo ba naiisip?' Ang sabi niya, 'That in these past several decades, lahat ng mga binigay ng Santo Papa sa atin ng Panginoon ay napakababanal, napakahuhusay, napakagaling, at napakababanan loob ng mga tao.'
"At talagang naging huwaran sa pamumuno. So yun po, salamat."
READ MORE: