Isang wikang higit 20,000 years old ang nanganganib nang mawala dahil isang tao na lamang ang nakakapagsalita nito.
Isa itong wika mula sa Africa na ginagamit noon ng grupong kasama sa San people—isang indigenous group ng hunter-gatherers.
Ang wika ay tinatawag na Nluu, isang click language na ginagamit ng mga tribong kasapi sa Khomani people mula sa southern Kalahari, isang rehiyon na nasa borders ng South Africa, Botswana, at Namibia.
Isang tao na fluent sa Nluu language ang namatay noong December 2021.
Siya ang second-to-the-last person na marunong sa language na ito, kaya nag-iisang tao na lang ang fluent sa Nluu language.
Siya si Ouma Katrina Esau, 91.
At dahil sa kanyang edad, nanganganib nang mawala ang Nluu language.
Read: Cebu personality issues apology over misgendering controversy
Kaya naman sa mga nakalipas na taon, pinagtuunan ni Esau na ma-preserve ang language.
Ayon s aulat ng joe.co.uk, tumutulong siya sa paglikha ng digital Nluu language dictionary, katuwang ang linguist na si Dr. Kerry Jones, director of African Tongue, na isang organization na naglalayong ma-preserve ang endangered languages ng southern Africa.
Halos 20 years ang ginugol para mabuo ang proyekto at ang goal ay panatilihing buhay ang mga namamatay na lengguwahe tulad ng Nluu.
Sinisikap ding ituro ni Esau ang namamatay na language sa kanyang apong si Claudia para hindi ito makalimutan ng bagong henerasyon.
Paliwanag ni Dr. Jones, “Her granddaughter, Claudia, can speak the language. Not fluently, but as an additional language.
"But she’s literate and Ouma Katrina isn’t literate, so between the two of them, it’s a good combination.”
Read: Bakery in Albay sells PHP1,400 cake for PHP100 to PWD dad
Lumikha rin si Esau kasama si Claudia ng children’s book na may titulong Qhoi nla Tijho (Tortoise and Ostrich).
Bukod pa rito ang pagbisita niya sa mga local schools para ituro ang basic click language.
Pero tila malabo nang maparami ang native speakers.
Ang magandang epekto ng efforts ni Esau, hindi mawawala sa kasaysayan ang Nluu language.